به گزارش خبرنگار شانا، میدان گازی پارس جنوبی (با نام گنبد شمالی در سمت قطر) یکی از بزرگترین منابع گازی مستقل جهان است که روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس و به فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری سواحل جنوبی ایران قرار دارد. مساحت این میدان ۹۷۰۰ کیلومتر مربع بوده که بخش متعلق به ایران ۳۷۰۰ کیلومتر مربع است. این میدان با داشتن ۱۴/۲ هزار میلیارد متر مکعب گاز درجا (معادل ۸درصد کل ذخایر گاز جهان و ۴۷درصد ذخایر گاز شناختهشده کشور)، ۱۹ میلیارد بشکه میعانات گازی، ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام در لایههای نفتی و ذخایر قابلتوجه هلیوم، از نظر ارزش اقتصادی جایگاه بینظیر و منحصربهفردی در اقتصاد ملی کشور دارد.
توسعه میدان مشترک گازی پارس جنوبی با هدف تأمین گاز مورد نیاز کشور در بخشهای تزریق به میدانهای نفتی، عرضه به واحدهای صنعتی و نیروگاهها، گازرسانی به واحدهای خانگی- تجاری، تأمین خوراک مجتمعهای پتروشیمی و صادرات گاز، میعانات گازی، گازمایع و گوگرد در برنامههای وزارت نفت قرار گرفت. ازاینرو، ثبت رکورد تولید روزانه ۷۳۰ میلیون مترمکعب گاز غنی در زمستان ۱۴۰۴ رکوردی است که در تمام این زنجیره بههمپیوسته مؤثر قلمداد میشود. در سطحی دیگر، ثبت رکورد تولید روزانه ۷۳۰ میلیون مترمکعب گاز از آن رو اهمیت بیشتری پیدا میکند که پارس جنوبی میدان مشترک ایران و قطر است و افزایش در برداشت و تولید از این مخزن، در چهارچوب رقابت دو کشور معنا پیدا میکند.
رکوردشکنی از زمستان ۱۴۰۳ آغاز شد
آنچه نباید از نظر دور داشت آنکه این نخستین بار نیست که رکورد برداشت گاز از پارس جنوبی در دولت چهاردهم شکسته میشود و دستاوردهای تولیدی شرکت نفت و گاز پارس در زمستانهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به ثبت رکوردهای کمسابقه در برداشت روزانه گاز غنی از میدان مشترک پارس جنوبی انجامید. برای نمونه، در زمستان ۱۴۰۳ برداشت روزانه گاز غنی از این میدان به ارقام ۷۱۰، ۷۱۲، ۷۱۴ و سرانجام ۷۱۶ میلیون مترمکعب رسید.
این روند فزاینده در سال ۱۴۰۴ نیز تداوم داشت و پس از ثبت تولیدهای ۷۱۸، ۷۲۲، ۷۲۳، ۷۲۵ و ۷۲۷ میلیون مترمکعب، در روزهای پایانی زمستان ۱۴۰۴ بالاترین نصاب تولید در تاریخ دو دهه بهرهبرداری از میدان پارس جنوبی با رقم ۷۳۰ میلیون مترمکعب گاز غنی در روز به ثبت رسید که نشاندهنده حداکثرسازی ظرفیت تولید در شرایط اوج مصرف و نقش حیاتی این میدان در پایداری شبکه گاز کشور است.
در سطحی دیگر، افزایش تولید از پارس جنوبی در شرایطی محقق شد که این میدان وارد نیمه دوم عمر خود شده و افت طبیعی فشار مخزن به یکی از مهمترین چالشهای پیشروی تولید پایدار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، حفظ ظرفیت تولید نیازمند مجموعهای از اقدامهای همزمان در بخشهای مختلف میدان و تأسیسات است.
اجرای تعمیرات اساسی، بهینهسازی و آمادهسازی تجهیزات، توسعه فازهای مرزی و حفاری چاههای جدید از اقدامهایی بود که زمینه افزایش برداشت از میدان را فراهم کرد. در همین چهارچوب، بهرهبرداری از ۱۴ حلقه چاه جدید نیز به ظرفیت تولید افزوده شد و امکان استفاده بیشتر از ظرفیتهای مخزن و تأسیسات فرآورشی را فراهم کرد.
تولید بیشتر با تکیه بر نگهداشت و بهینهسازی
تعمیرات اساسی نیز در این میان نقشی تعیینکننده داشت؛ به این دلیل که استمرار تولید در پارس جنوبی پیش از هر چیز به آمادهبهکاری سکوها، چاهها، خطوط و تأسیسات فرآورشی وابسته است. مدیریت تعمیرات و بازگرداندن تجهیزات به چرخه در زمان مناسب، به مجموعه تولید اجازه داد در دوره اوج مصرف زمستانی، ظرفیت موجود را با حداکثر توان به کار گیرد.
اهمیت این رکورد زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم این میزان تولید در زمستان و در دوره اوج مصرف گاز کشور به ثبت رسیده است که هر میلیون مترمکعب گاز تولیدشده در پایداری شبکه و تأمین نیاز بخشهای مختلف مصرف اهمیت دارد. خبر این رکورد نخست از سوی محسن پاکنژاد، وزیر نفت، اعلام شد. او با اشاره به ثبت تولید روزانه ۷۳۰ میلیون مترمکعب گاز در پارس جنوبی، این موفقیت را حاصل تلاش کارکنان این میدان در شرایط سخت تحریم دانست و تأکید کرد این تولید، تکیهگاهی مطمئن برای مدیریت انرژی زمستان ۱۴۰۴ بوده است.
۷۳۰ میلیون مترمکعب را باید حاصل جمع ظرفیت عملیاتی پارس جنوبی و توان صنعت نفت برای حفظ و افزایش تولید دانست که دوران توسعه اولیه را سپری کرده و به فصل نگهداشت تولید و صیانت از مخزن رسیده است.
پارس جنوبی در بیش از دو دهه گذشته بار اصلی رشد تولید گاز کشور را بر دوش کشیده است و در دوره فعالیت دولت چهاردهم نیز رکورد ۷۳۰ میلیون مترمکعبی را ثبت کرده است تا این امید را ایجاد کند که این میدان، با وجود افزایش سن و آغاز افت طبیعی فشار مخزن، همچنان میتواند با اتکا به حفاری، تعمیرات اساسی، توسعه فازهای مرزی، بهینهسازی تجهیزات و مدیریت دقیق عملیات، سقفهای تازهای را در تولید ثبت کند.
منبع: شانا
