به گزارش خبرنگار شانا، بررسی روند مصرف سوخت در روزهای اخیر نشان میدهد که میانگین مصرف روزانه بنزین در کلانشهر تهران به رقم کمسابقه ۲۶ تا ۲۷ میلیون لیتر در روز رسیده است.
برای درک دقیقتر این مقدار مصرف، توجه همزمان به دو شاخص کلیدی ضرورت دارد؛ نخست آنکه میانگین مصرف روزانه پایتخت در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ بین ۲۰ تا ۲۱ میلیون لیتر بوده و حجم کنونی نشاندهنده جهشی قابل توجه است و دوم آنکه در پیشینه صنعت پخش در منطقه تهران، ثبت چنین سطحی از تقاضا تنها در سه روز و طی دو مقطع بحرانی شامل روز نخست «جنگ ۱۲ روزه» و روزهای اول و دوم «جنگ رمضان» ثبت شده بود.
با این حال، تفاوت عمده اوضاع کنونی با تجارب گذشته در این است که در رویدادهای پیشین تنها شاهد شکلگیری صفوف بودیم و توقفی در فعالیت جایگاهها رخ نداد. این وضع ریشه در دو عامل اساسی دارد؛ از یک سو در شرایط جنگ برای برقراری توازن نسبی بین عرضه و تقاضا، محدودیتهایی در سقف و دفعههای سوختگیری از جمله اعمال محدودیت ۲۵ لیتری با کارتهای شخصی اجرا میشد تا سرعت برداشت کنترل شود، اما در اوضاع عادی کنونی این سازوکارها برای مدیریت شتاب سوختگیری بهکار گرفته نشده است.
از سوی دیگر، کاهش ظرفیت زیرساختی و توان لجستیک شبکه توزیع، ابعاد این چالش را دوچندان کرده است؛ بهگونهای که اکنون دو انبار راهبردی شمال شرق (قوچک) و شمال غرب (شهران) بهطور کامل غیرعملیاتی است و انبار نفت ری نیز تنها با حدود ۳۰ درصد از ظرفیت اسمی خود فعالیت میکند.
کاهش ظرفیت انبارها سبب شده است شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران به سمت روش ارسال مستقیم (Direct Shipment) سوق یابد، به این معنا که نفتکشها مستقیم از مبادی پالایشگاه تهران، پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند یا انبارهای مجاور بارگیری میکنند و بدون ورود به انبارهای میانی، عازم جایگاههای درونشهری میشوند. در چنین وضعی، همزمانی افزایش شدید سرعت مصرف و تقاضا با محدودیتهای فرآیند لجستیک، افزون بر تشکیل صفهای طولانی به دلیل محدودیت ظرفیت فیزیکی جایگاهها، بلکه برخی جایگاهها نیز بهدلیل کمبود بنزین تعطیل شوند.
وضعی که مدیریت پایدار آن مستلزم تسریع در بازیابی زیرساختهای انبارش، تقویت توان ناوگان حمل و ارتقای تابآوری کل زنجیره توزیع خواهد بود.
منبع: شانا
